Hinsegin fræðslan er nauðsynleg

Unglingar úr Foldaskóla í Grafarvogi hafa eins og jafnaldrar í öðrum skólum Reykjavíkur fengið fræðslu frá Samtökunum '78 í lífsleiknitímum.
Unglingar úr Foldaskóla í Grafarvogi hafa eins og jafnaldrar í öðrum skólum Reykjavíkur fengið fræðslu frá Samtökunum ’78 í lífsleiknitímum.

Það olli nokkrum hvelli þegar ungliðar í Samfylkingunni í Hafnarfirði hvöttu til þess að hafin yrði markviss fræðsla um samkynhneigð í grunnskólum bæjarins. Fram hefur komið að í grunnskólum í næst stærsta sveitarfélagi landsins, Kópavogi, er slík fræðsla tilviljanakennd. Í grunnskólum Reykjavíkur hefur fræðsla af þessu tagi þó verið reglubundin um nokkurt skeið og nýlega var endurnýjaður samningur við Samtökin ’78 um að sinna fræðslunni í samvinnu við grunnskóla.

Mikilvæg fræðsla

Hulda María Magnúsdóttir, fagstjóri lífsleikni í Foldaskóla, hefur um langt skeið fengið fulltrúa Samtakanna ’78 inn í bekkinn. Hún segir þetta hafi tíðkast nokkuð lengi. „Þetta kom ekki til vegna einstakra tilfella heldur meira af því að við kennararnir teljum þetta vera nauðsynlegan hluta af fræðslu til unglinga. Við getum auðvitað talað um samkynhneigð sjálf en teljum að það sé mikilvægt að fá annars vegar inn einhverja sem eru yngri, og ná þar af leiðandi hugsanlega betur til nemenda, og hins vegar einhverja sem hafa upplifað það sjálfir að koma út úr skápnum. Sama hversu mikið ég les mér til og hvað ég er tilbúin að ræða þá get ég ekki talað af eigin reynslu um upplifunina af því að segja fjölskyldu og vinum frá,“ segir Hulda María við Reykjavík vikublað.

Fáránlegar áhyggjur

Hún segir nemendur almennt hafa tekið heimsóknunum vel. Þeir hafi verið málefnalegir og kurteisir, „þó sumir eigi auðvitað í vandræðum með sig en það fylgir því bara að vera unglingur og tengist ekki þessu málefni sérstaklega,“ segir Hulda María. Hins vegar sé það svo að þeir sem séð hafi um fræðsluna, hafi strax í upphafi sett ákveðnar grundvallarreglur, svo skýrt sé hvað eigi að ræða, hvað ekki og um hvað megi spyrja. „Það er til dæmis alveg skýrt frá upphafi að það er ekki, og verður ekki, rætt um kynlíf samkynhneigðra sem slíkt svo allar áhyggjur Gylfa Ægissonar, og fleiri sem hafa tjáð sig, um kennslu og lýsingar á endaþarmsmökum eru algjörlega óþarfar og í raun bara fáránlegar að mínu mati. Það sem er verið að ræða eru mismunandi tegundir kynhneigðar og þær tilfinningar sem því tengjast að falla fyrir annarri manneskju.“

Í lok fræðslunnar geti nemendur sett á miða spurningar sem ef til vill eigi ekki erindi við allan hópinn og það fyrirkomulag hafi gengið vel, segir Hulda María. Krakkarnir séu almennt opnir og fordómalitlir og tilbúnir til að hlusta og spyrja.

Ekki endilega eitthvað norm

– Eru þess dæmi svo þú þekkir til um að svona heimsóknir hafi hjálpað samkynhneigðum nemendum með einhverjum hætti?

HuldaMaria
„Það sem er verið að ræða eru mismunandi tegundir kynhneigðar og þær tilfinningar sem því tengjast að falla fyrir annarri manneskju,“ segir Hulda María Magnúsdóttir, fagstjóri lífsleikni í Foldaskóla.

„Ég held að það sé ekki algengt að nemendur opinberi kynhneigð sína í grunnskóla enda kannski ennþá bara að átta sig á tilfinningum sínum og svo rosalega margt í gangi á þessum aldri. Ég vil þó meina að þetta hljóti að hjálpa nemendum sem ef til vill finnst þeir vera utangátta eða ekki hafa stað til að ræða hlutina ef þeir upplifa aðrar hneigðir en félagarnir. Að einhver komi og gefi þessu nafn, hvort sem er samkynhneigð, tvíkynhneigð, pan-sexual eða hvað, segir frá sinni reynslu og sé sáttur við sjálfan sig, ég get ekki ímyndað mér annað en að slíkt styðji við þá sem ef til vill eru í vafa eða að velta hlutunum fyrir sér. Við erum svo vön því að eitthvað ákveðið sé normið að við eigum til að gleyma því að það er ekkert endilega eitthvað norm og það þarf að segja upphátt að það sé bara allt í lagi.“

Eðlilegur hluti af lífinu

Hulda María segir að þrettán ára krakkar séu á fínum aldri til að fá þessa fræðslu. „Þau eru komin með þroska til að hlusta og svara og vera málefnaleg og líka bara á þeim aldri sem mér skilst að krísan fari oft að verða til hjá þeim sem ekki falla inn í hið hefðbundna mót. Sem fagstjóri lífsleikni hef ég lagt áherslu á að halda þessu inni áfram og samkennarar mínir hafa allir sem betur fer verið sammála enda teljum við þetta bara vera eðlilegan hluta af lífinu. Svo hafa þau sem hafa heimsótt okkur síðustu ár verið einstaklega flottir fyrirlesarar, opinská og málefnaleg og náð vel til krakkanna, það eru ekki allir sem hafa það. Ég er að minnsta kosti mjög sátt við þetta og mun halda áfram að bóka þessu fræðslu inn svo lengi sem ég fæ að ráða.“

 

Krakkarnir vel með á nótunum

„Þessar kynningar snúast bara svolítið um það hvað er að vera hinsegin. Og það felur það í sér að kynna fyrir þeim mismunandi kynhneigðir, tala um kynvitund sem tengist transfólki, og tala svo um líffræðilegt kyn sem tengist intersex fólki. Þannig að við höfum svolítið verið að taka alla þessa flóru undir hinsegin regnhlífina; fjallað um þessa mismunandi hópa og hversu mikill fjölbreytileikinn er,“ segir Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir, fyrrverandi fræðslustýra hjá Samtökunum ’78 hefur séð um fræðsluna undanfarið fyrir hönd Samtakanna, jafnt í Reykjavík sem annars staðar.

Hún nefnir sem dæmi að fjallað sé um fordóma, staðalímyndir, lagalega stöðu hér á landi og hvað Samtökin ’78 bjóði upp á.

„Við höfum í rauninni verið að kynna hluti sem krakkarnir höfðu einhverja hugmynd um, en oftast er fólk að læra eitthvað nýtt og flestir eru mjög jákvæðir fyrir því,“ segir Ugla Stefanía Kristjönu og Jónsdóttir, fyrrverandi fræðslustýra Samtakanna ’78. Mynd: Móa Hjartardóttir
„Við höfum í rauninni verið að kynna hluti sem krakkarnir höfðu einhverja hugmynd um, en oftast er fólk að læra eitthvað nýtt og flestir eru mjög jákvæðir fyrir því,“ segir Ugla Stefanía Kristjönu og Jónsdóttir, fyrrverandi fræðslustýra Samtakanna ’78.
Mynd: Móa Hjartardóttir

Hún segir að samtökin sendi skólum reglulega skeyti um að fræðslan standi til boða en oftar en ekki sé frumkvæðið hjá skólum. Dæmi séu um að óskað hafi verið eftir fræðslu, bæði vegna þess að einhver í skólanum sé að koma „út úr skápnum“ eða þori því ekki. „Eða þau telja að það sé önnur ástæða fyrir því, stundum vegna eineltis eða fordóma.“

Hún segir að nemendur taki vel í kynningu og fræðslu. „Við fáum mjög góð viðbrögð við henni. Við höfum í rauninni verið að kynna hluti sem krakkarnir höfðu einhverja hugmynd um, en oftast er fólk að læra eitthvað nýtt og flestir eru mjög jákvæðir fyrir því. Einhverjir hafa ákveðnar hugmyndir, stundum fordómafullar hugmyndir, en í svona fræðslu kemur oftast í ljós hversu kjánalegt það er,“ segir Ugla Stefanía.

„Við erum með umræður og spurningar eftir á. Þá myndast oft miklar umræður um hvað þau héldu og hafa núna fengið svör við. Oftast fáum við mjög jákvæð viðbrögð og kemur okkur stundum á óvart hvað krakkanir eru vel með á nótunum oft meira heldur en fullorðnir.“

Færðu inn athugasemd

Skráðu umbeðnar upplýsingar að neðan eða smelltu á smámynd til að skrá þig inn:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Breyta )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Breyta )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Breyta )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Breyta )

Tengist við %s